יעצט איז: זונטאג יוני 25, 2017 9:58 am


Welcome to דער קרעטשמע גאסט! רעגיסטריר  Or performs the  אריינסיינען

מעלדונג:

די צוויי גלחים

ארטיקלען, אנאליזן, געדאנקען, בילדער, ווידיאוס ועוד

די צוויי גלחים

הודעהדורך האסטו געהערט אזאנס? » מיטוואך פעברואר 22, 2017 3:00 pm

חודש אייר תשס"ט


צוויי געשיכטעס האבן פארנומען די הויפט נייעס אין די לעצטע פאר טאג. דאס ערשטע איז די אויסליפערונג פון אן אלטע נאצי וועכטער פון אמעריקע קיין דייטשלאנד. דער נאצי ווערט געהאלטן פאראנטווארטליך אויף די טויט פון 29,000 טויזענט אידן, אבער זיינע אדוואקאטן האבן געשטעלט א העפטיגן ווידערשטאנד צו זיין אויסליפערונג. פארגאנגענעם זונטאג האט זיך ענדליך א פליגער געהויבן פונעם קליוולאנד לופטפעלד, פליענדיג אינאיינעם מיטן נאצי-וועכטער קיין דייטשלאנד ווי ער וועט געשטעלט ווערן פאר א פראצעס.

די צווייטע געשיכטע, וואס איז אבער נישט אזוי גוט פארן אידישן פאלק ווי דאס ערשטע, איז די באזוך פונעם שמייליגן פויבסט אין ארץ ישראל. אויב איז די לופט דארט נאכנישט גענוג פארפעסטיגט פון די טומאה וזוהמה וואס הערשט אין לאנד, האט דער פויבסט'ס באזוך בלויז צוגעהאלפן דאס שטערקער צו מאכן. והעיר האלוקים מושפלת עד שאול תחתי'.

די ביידע געשיכטעס אינאיינעם ברענגן אונז צו די אינטערסאנטע אבער ווייטאגליכע געשיכטע פון די צוויי היינטיגע אידישע גלחים ראמאעלד-יעקב וועקסלער-וואסזקינעל און גרעגארכס פאוואלאווסקי-צבי גרונער.

ראמאעלד-יעקב וועקסלער-וואסזקינעל



שוויציעני געטא, תש"ג

שוויציעני איז א קליין שטעטל וואס ליגט ביים גרעניץ צווישן ליטא און באלערוס. אמאל האט דאס באלאנגט פאר ליטא, אבער היינט איז דאס אונטער די פוילישע הערשאפט. פונקט ווי אירע פוילישע שכנים, איז שוויציעני אויך באדראעט געווארן דורך די נאציס ימ"ש אז זי וועט טיילן די זעלבע גורל און פארניכטעט ווערן. די אידן דארט זענען צוזאמגענומען געווארן אין א געטא און מען האט געלעבט אונטער שווערע אומשטענדן.

יעקב וועקסלער, א שניידער אין שוויציעני, האט גאנץ גוט געוויסט וואס עס ערווארט פאר איהם איבער די טויזענטער אידן וואס ווערן טעגליך געפירט צו די שחיטה איז אנגעקומען צו זיינע אויערן. יעקב האט באשלאסן אז אויב איז פאר איהם נישט פארהאן די מעגליכקייט איבערצולע עבן דעם קריג, זאל ער כאטש פרובירן אז זיינע צוויי קינדער זאלן דאס יא דורכמאכן. אינאיינעם מיט זיין ווייב בתי' האבן זיי זיך ארויסגעלאזט זוכן גוי'אישע משפחות וואס וועלן אפשר מסכים זיין אריין צו נעמען זיינע קינדער ביז נאכן קריג או אזוי זיי ראטעווען.

דער 5 יעריגע שמואלי, איז איבערגעגעבן געווארן ווארן פאר א געוועזענע שכן, און דער צווייטער קינד, א פיצל'ס פון בלויז איין חודש, האבן די וואסזקינעל פאמיליע מסכים געווען איבערצונע עמען. די וואסזקינעל'ס זענען געווען שטענדיגע קליענטן ביי יעקב'ס שניידעריי און זיי האבן זיך דעריבער גוט געקענט איינער מיטן אנדערן. זיי האבן אריינגענומען דעם קינד אן אויסזאגן פאר קיינעם פון ווי עס שטאמט. נאך צוויי וואכן האט דער גוי, דער געוועזענע שכן פון יעקב, צו די ווע ייטאג פון די וועקסלער'ס, צוריקגעברענגט דעם עלטערן שמואלי'ן זאגענדיג אז עס איז איהם צו שווער אויפצוברענגן ווען די געפאר אז ער זאל געכאפט ווערן שטייט פאר די אויגן. דער אקט האט געקאסט פאר שמואלי דאס לעבן. יעקב וועקסלער מיט זיין ווייב בתי', צוזאמען מיט דעם קליינעם שמואל וועקסלער, זענען אומגעקומען עקדה"ש אינעם מיידאנעק לאגער, אינאיינעם מיט נאך דריי מיליאן פוילישע קדושים הי"ד.

פעסליק, פוילן תשכ"ו

פאר דעם 23 יעריגע ראמאעלד וואסזקינעל ווארט א גרויסע טאג. נאך זעקס יאר פון שווערע שטודיעס האלט ער שוין ענדליך געציילטע וואכן איידער ער מיט נאך געציילטע פריינד זיינע וועלן געקרוינט ווערן אלס א קריסטליכע גלחים דורך די ארטיגע ארכיבישאף. א ריזיגע פאראדע וועט אנגעגרייט ווערן אפצוצייכענען דעם היסטארישן מאמענט. אינאיינוועגס וועט אויך געפייערט ווערן די טויזענט יאר פעריאד פון ווען די קריסטליכע רעליגיע איז אנגעקומען קיין פוילן.

נישט יעדער האט אזוי געגליכן זיין באשלוס צו דינען אלס גלח. ער געדענקט נאך גוט דעם טאג וואס זיין טאטע האט איהם פרובירט אפצורעדן דערפון. דאס איז געווען ווען ראמאעלד איז אלט געווארן 17 יאר, די יארגאנג וואס מען פארלאזט די לאקאלע שולע, און עס איז איהם געקומען די צייט צו באשליסן אין וועלעכע שטודיעס ער זאל זיך אריינלאזן.

“איך וויל ווערן א בישאף!" האט ראמאעלד איין טאג זיך אנגערופן צו זיינע עלטערן.

“ניין ראמאעלד," - איז געווען די ענטפער פון זיין פאטער, - “זיך דיר עפעס אנדערש. צו זיין א בישאף איז צו א שווערע אויפגאבע. ענדעע רש נעם דאקטאריי קורסן און העלף ראטעווען מענטשליכע לעבנס."

ראמאעלד איז דאן געווארן שאקירט. זיין טאטע, פיאטער וואסזקינעל, איז געווען א שטאע רק רעליגיעזע קריסט, און געמיינט האט ער אז ער וועט אויפשפרינגען פאר פרייד הערענדיג זיין צוקונפטיגע ציהל. עס איז איהם אין ווילד'סטן חלום נישט איינגעפאלן אז זיין טאטע זאל שטעע לן א קעגן שטאנד דערצו.

“אבער טאטי," - האט ראמאעלד פרובירט זיך איינצובעטן. - “די קורסן פאר דאקטעריי איז אסאך שווערער פון די קורסן וואס די בישאף'ן נעמען. איך זאג די צי אז איך קען זיין א גוטע בישאף."

“ראמאעלד, איך ווייס וואס איז גיט פאר דיר, און איך זאג דיר נאכאמאל אז די זאלסט זוכן א צווייטער פאך. דו קענסט נאך זיין אן ערליכע קריסט אפילו מיטן פראקטיצירן עפעס אנדערש ווי א בישאף."

ראמאעלד האט אבער נישט געהאלטן ביים אויפגעבן. זינט ווען ער איז נאך געווען א קליין קינד איז דאס געווען זיין חלום. נאכ'ן זיך ארום טענה'ן פאר א היבשע צייט, האט זיך די מאמע אריינגעמישט און אפגעשטעלט דעם געפעכט.

“גיי טוה וואס די פארשטייסט," - האט איהם די מאמע געזאגט, זי האט אבער צוגעלייגט. - “זעה זאלסט נישט חרטה האבן!"

ראמאעלד האט נישט פארשטאנען וואס איז שייך צו חרטה האבן, און בכלל פארוואס זענען זיינע עלטערן נישט צופרידן פון זיין באגער אויע פציוואקסן א בישאף. ער האט זיך אבער נישט צופיל צוטוהן געמאכט פון דעם אינצידענט און האט פרייליכערהייט זיך איינגעשריבן אין א קלאס וואס טרענירט סטודענטן צו ווערן גלחים.

אצינד האט ראמאעלד פארענדיגט די קורסן און איז שוין פולשטענדיג גרייט אנצונעמען דעם פאסטן.

עפעס שטימט נישט

“ראמאעלד וואסזקינעל," האט זיך פלוצים געהערט אן אויסרוף אינעם צימער ווי ראמאעלד איז דאן געזיצן און געווען פארטיעפט אין די פריע ערדיגע געדאנקן.

“יא, איך בין דאס." האט זיך ראמאעלד אנגעע רופן, און געזעהן פאר זיך שטיין א מאן אין די מיע טעלע יארן. דער מענטש האט זיך אינדענטיפיציע רט צו זיין א שליח פונעם ארטיגן ארכיבישאף.

“דער ארכיבישאף וויל זיך טרעפן מיט דיר אום דריי אזייגער, אין זיין פריוואטע ביורא." איז געקע ומען א באפעל פונעם מאן.

“וואס וויל דער ארכיבישאף פון מיר פערע זענליך אזוי וויכטיג?" האט ראמאעלד ביי זיך געטראכט. אבער אז מען רופט דארף מען גיין. צום באשטימטן צייט האבן זיך ראמאעלד באוויזן אינעם הערליכן ביורא, ווען ראמאעלד מאכט זיע כער צו מאכן דעם בעסטן איינדרוק, אזוי אז דער ארכיבישאף זאל איהם חלילה נישט אפזאגן פון קרוינען אלס גלח.

נאך א קורצע שמועס, ווי די ארכיבישאף האט איהם אויסגעפרעגט פארשידענע פרטים, האט ער איהם אנגעהויבן זאגן די עיקר ציהל פארוואס ער האט איהם גערופן.

- “הער מיר צו ראמאעלד, איידער די ווערסט געקרוינט אלס גלח דארפסטו זיך טויפן צום קריסטנטום."

“געערטער פאטער, טויפן?.. פארוואס?" - האט ראמאעלד אנגעהויבן זיין פראגע אן ערשטוינטע ער. - “מיינע עלטערן זענען ערליכע קריסטן. יעדע זונטאג גייען זיי אין קירכע. זיי האבן מיר זיכער שוין געטויפט אלס קליין קינד. וואס איז דאס זיך נאכאמאל טויפן?".

- “הער אויס ראמאעלד, איך הער שמועות פון פארשידענע פלעצער איבער דיין פארגאנגענע הייט, און עס איז נישט פארהאן קיין רויעך אן קיין פייער. אויב ווילסטו געקרוינט ווערן, דאן מיזטו אויספאלגן דעם באפעל."

קיין אנדערע ברירה האט ראמאעלד נישט געהאט און ער האט זיך פריש געטויפט צום קריסטנטום. אבער די דאזיגע פאסירונג האט איהם אויפגעוועקט פארשידענע פארגעסענע קינדערישע זכרונות און האט איהם שוין נישט געגעבן קיין מנוחה ביז ער האט אויסגעפונען זיין פונקטליכע פארגאנגענהייט.

אלס קליין קינד, אינגאנצן 6 יאר אלט, געדענקט ער ווי ער איז אמאל אהיימגעקומען זאגענעדיג פאר זיין מאמע אז געוויסע שיכורים האבן איהם נאכגעשריגן מיט פארשידענע לאזונגען, ווי ‘געמיינע יוד' ‘נארישע יוד' און נאך. ראמאעלד האט נישט געהאט געהערט בכלל פון אזא ווארט ווי ‘יוד' און האט דעריבער געפרעגט די מאמע דעם באדייט דערפון. זיין מאמע איז נישט אריין אין קיין דיסקוסיעס, נאר האט עס פרובירט אווע עקצומאכן זאגענ'דיג, “מאך דיר נישט צוטוהן, פון אפאר שלעכטע אנגעטרינקענע חברה."

די געשיכטע האט אצינד, נאכן געשעפרעך מיטן ארכיבישאף, צוריק אויפגעבליצט פאר ראמאעלד און האט זיך גענומען אריינטראכטן דערינען. “צו גייט עפעס פאר מיט מיין היסטאריע?" - “באהאלטן מיינע עלטערן עפעס פון מיר?" - “זענען איינע פון זיי אפשר אידן?". די געוויסן האט אים אנגעהויבן פייניגן איבער זיין פארגאנגענהייט. טאג און נאכט איז ער געווארן פארנומען נאר צו טראכטן דערפון. דעם קוראזש צו פרעגן זיינע עלטערן דערוועגן האט ער נישט געהאט, נאר ער האט געווארט אויף א גוטע געלע עגנהייט ווי די נושא זאל אויפגעברענגט ווערן אויפן טיש און דאן וועט ער דאס קענען קלאר שטעלן מיט זיי.

אינצווישן צייט איז ראמאעלד אויפגענומען געווארן אלס א בישאף אינעם לובלין יוניווערסיע טעט. לובלין איז געווען גאנץ ווייט פון פעסליק, די שטאט ווי זיינע עלטערן האבן געוואוינט, און דעריבער איז איהם כמעט נישט אויסגעקומען צו באגעגענען זיינע עלטערן און אוודאי נישט צו כאפן לענגערע שמועסן. אבער ראמאעלד האט נישט אויפגעגעבן. די נושא האט ביי איהם געע קאכט און געברענט. ווי מער צייט עס איז פאריע בער, אלס מער צייט האט ער געהאט צו טראכטן איבער די פארלאפענע יארן און טרעפן פארע שידענע פאקטן וואס האבן נישט געשטימט. די ווערסיע אז די פוילישע וואסזקינעל פארפאלק זאלן זיין זיינע ריכטיגע עלטערן האט אנגעהויע בן צו ווארפן ביי איהם ספיקות. צום ביישפיל, ער האט איינגעזעהן אז זיין אויסזעהן שטימט נישט מיט קיינער פון זיינע עלטערן און געשוויסטער. ער איז געווען אביסל א טונקעלע מיט שווארצע האר, אין די צייט וואס זיי זענען געווען ווייסע מיט ליכטיגע האר און מיט א שטארקע סלאוואקישען אויסזעהן. ראמאעלד איז געווען אנטשלאסן צו דערגיין זיין ריכטיגן אינדענטיטעט.

ענדלעך איז די טאג אנגעקומען. נאך צוועעלף יאר פון דינען אלס בישאף, אין יאר 1979 - תשל"ט, זענען זיינע וואונטשן ענדליך מקוים געווארן.



המשך יבוא אי"ה.
א חוצפה און א עזות!
האסטו מיר געהערט אזאנס???
ניק אוואטאר
האסטו געהערט אזאנס?
 
הודעות: 39
הצטרף: דאנערשטאג נאוועמבער 03, 2016 2:37 pm
האט שוין געדאנקט: 51 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 34 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך איבערלעבער » מיטוואך פעברואר 22, 2017 4:28 pm

ישר כח, זייער שיין און אינטערעסאנט.
ניק אוואטאר
איבערלעבער
תושב ה'קרעטשמע
 
הודעות: 284
הצטרף: זונטאג פעברואר 08, 2015 8:04 pm
האט שוין געדאנקט: 128 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 68 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך איבערלעבער » מיטוואך פעברואר 22, 2017 4:33 pm

דאס איז אן אמת'ע מעשה צי אן אויפגעמאכטע? ס''סאַונדט אז ס'האט טאקע פאסירט אין די ווירקליכקייט.
ניק אוואטאר
איבערלעבער
תושב ה'קרעטשמע
 
הודעות: 284
הצטרף: זונטאג פעברואר 08, 2015 8:04 pm
האט שוין געדאנקט: 128 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 68 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך מיין מיינונג » דאנערשטאג פעברואר 23, 2017 10:04 am

זייער אינטערעסאנט און געשמאק צו ליינען! שכח הסטגהרטאזנס?
דאס איז מיין מיינונג, און מיין מיינונג איז קיין מיינונג!
ניק אוואטאר
מיין מיינונג
עמוד ה'קרעטשמע
 
הודעות: 734
הצטרף: זונטאג אוגוסט 24, 2014 6:16 pm
האט שוין געדאנקט: 202 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 127 מאל

די צוויי גלחים - חלק ב'

הודעהדורך האסטו געהערט אזאנס? » פרייטאג פעברואר 24, 2017 2:29 pm

חודש אייר תשס"ט

ראמאעלד אנטדעקט זיין אפשטאם, תשל"ט (1979).

געווען איז דאס אין יאר תשל"ט (1979). זיין טאטע איז מיט אייניגע יאר בעפאר, נאכן פאלן פון א סעריע שטיגן, פלוצלינג געשטארבן זייענדיק בלויז 52 יאר אלט. זיין מאמע די אלמנה, האט זיך דאן, נישט וועלענדיג וואוינען עלנד אליין, אריבערגעצויגן צו איהם קיין לובלין. מיט די אפגעשפארטע פאר טאלער וואס זיין טאטע האט איבערגעלאזט, אינאיינעם מיט דאס ביסל געלט וואס ער האט שוין באוויזען צו פארדינען אין די לעצטע פאר יאר, האט ראמאעלד זיך איינגעקויפט א קליין דירה’לע. איין צימער דער פון האט ער אוועקגעגעבן פאר זיין מאמע זי זאל קענען האבן איר פריוואטע ווינקל.

האבענדיג זיין מוטער נעבן זיך, האט ראמאמ עלד געזעהן א פאסיגע געלעגנהייט ארויסצובאמ קומען פון איהר זיין פונקטליכע פארגאנגענהייט. ראמאעלד איז שוין אצינד היבש זיכער געווען ביי זיך אז עפעס א שייכות האט ער מיט דאס אידימ שן פאלק, עס האט איהם בלויז אויסגעפעלט זיין מוטער’ס באשטעטיגונג דערצו. ראמאעלד האט אנגעהויבן צו ליינען ביכער איבער אידן כדי זיך צו באקענען מיט דעם מהות פון דעם פאלק און וואס זייער היסטאריע איז. נאכן ארויסהאבן די אידישע יסודות איז ראמאעלד איז זייער אנטציקט געמ ווארן דערפון און האט זיי אנגעהויבן שטארק צו שעצן. ער פלעגט אהיים קומען ביינאכט און איבער דערציילן פאר זיין מוטער וואס ער האט אלס אויסגעפונען. ער האט געווארט צו זעהן איר רעאקציע דערצו. אפשר וועט געלונגען און זי וועט זיך אביסל עפענן און איהם באלייכטן מיט א ווארט דא אדער א ווארט דארט. צום ערשט האט זיך גארנישט גערירט. ער פלעגט פארציילן און פארציילן אבער די מאמע האט בלויז אויסג עהערט און גארנישט קאמענטירט. אויסער אויב ער פלעגט רעדן איבער די פיין און ליידן וואס אידן האבן מיטגעמאכט ביים צווייטן וועלט קריג, בלויז דאן פלעגט ער זעהן שנירעלעך טרערן זיך אראפקוילערן פון איר באקן. ווען ראמאעלד האט אבער געשטעלט עפעס פראגעס איבער דעם, האט זי גלייך פארדרייעט די שמועס ווייזענדיג אז זי איז נישט אינטערסירט צו רעדן דערפון. אזוי איז דאס אנגעגאנגען פאר פיר יאר.

אין תשל"ט איז זיין מאמע אמאל ערנסט קראנק געווארן און איז אריינגעפירט געווארן אין שפיטאל צו זיין אונטער די אויפזיכט פון די דאקטורים. ווען ראמאעלד האט איר דארט נאכמ אמאל געפרעגט איבער דעם און איר צוגעדריקט צו דערציילן זיין היסטאריע, האט זיך ענדלעך די זאך גערירט און זיין מוטער האט אנגעהויבן צו קאפערירן מיט אים.

“מאמע, איך האלט עס שוין מער נישט אויס, איך מוז איינמאל פאר אלעמאל דערגיין וואס מיין היסטאריע איז, און פון ווי איך שטאם. זאג מיר מאמע ביטע, ביסטו מיין ריכטיגע מוטער? איז דער טאטע מיין ריכטיגע פאטער? פארוואס באהאלט עטץ דאס פון מיר?"

די מאמע, הערנדיג די ווערטער וואס זענען ארויס געזאגט געווארן פון טיעפעניש פון הארץ, האט זיך מער נישט געקענט איינהאלטן און האט באלד אויסגעשאסן אין א געוויין.

“זאג מאמע, זאג." האט ראמאעלד זיך געבעמ טן. “האלט דיר נישט צוריק, לאז עס גיין". די פרוי איז אבער נאך געווען שטיל. בלויז אירע געוויינערייען און כליפערייען הערן זיך אינ עם צימער. מען האט געקענט זעהן ווי זי שלאגט זיך נאך אינערליך מיט אירע געדאנקן. זי האט נאכנישט געהאט די קוראזש אנצוהייבן רעדן.

ראמאעלד האט אבער באשלאסן נישט נאכמ צולאזן. מען דארף שמירן די רעדער ווילאנג עס איז נאך הייס. ווען די וויינעריי האבן אנגעהויבן נאכלאזן, האט ער זיך ווידער געוואנדן צו איר און געבעטן.

“מאמע, עס איז דיין פליכט מיר צו אויסזאגן דעם גאנצן אמת איידער עס איז צו שפעט. ביי דיר איז דאס אפשר בלויז א טייל פון דיין לעבן אבער ביי מיר מיינט דאס מיין גאנצע היסטאריע. איך מוז דאס וויסן."

די דאזיגע ווערטער האבן אויפגעטון דאס פארלאנגטע, און די מאמע האט זיך שוין אינגאנ צן געבראכן. מיט א שווערע אטעם האט זי זיך אנגערופן און געזאגט. “זעץ דיר אראפ שעפ עלע מיינס, קום איך וועל דיר אויסזאגן ווער דו ביסט."

אויף די מאמענט האט ראמאעלד געווארט. די דאזיגע ווערטער ווארט ער שוין יארן צו הערן. ענדליך איז אנגעקומען די מינוט וואס זיין מאמע איז גרייט איהם אויסצוזאגן זיין אפשטאם.

ווי צופרידן ראמאעלד איז אבער נאר יעצט געווען, איז ער אבער דאך געווען היבש אנגעצויגן און נערוועז. ווער ווייסט וואס ער גייט יעצט הערן. אפשר וועט ער אפילו חרטה האבן פארוואס ער האט אזויפיל געמוטשעט דערויף. ראמאעלד האט אבער תיכף אפגעמאכט, “זאל זיין וואס זאל זיין, איך מוז וויסן פון ווי איך שטאם און וואס איז געשען מיט מיר אלס קינד." מיט ברייטע אפענע אויגן און אויערן האט ער זיך צוגעבויגן נענטער צום בעט צו קענען אויפכאפן יעדעס ווארט וואס זיין מאמע האט צו פארציילן.

“הער מיך צו ראמאעלד, וויסן זאלסטו אז נישט איך און נישט דיין פארשטארבענע פאטער זענען דיינע ריכטיגע עלטערן! מיר האבן דיר בלויז דערצויגן כדי צו ראטעווען דיין לעבן. די ביסט א ריכטיגע איד! דיינע עלטערן זענען געווען גאר פיינע און חשובע לייט און זיי האבן אונז דיר איבערגעגעבן צו דערציען הארט איידער די נאציס האבן זיי אוועקג־ עפירט. איך האב זיי צוגעזאגט דיר צו האלטן ביז די קריג וועט זיך ענדיגן, אבער זיי זענען קיינמאל נישט צוריק געקומען דיר נעמען. היטלער האט זיי ביידע אויסגעהארגעט צוזאמען מיט די אנדערע מיליאנען אידן.

ראמאעלד, מיר האבן דיר דערצויגן אויפן בעסטן אופן וואס עס אונז מעגלעך געווען. מיר האבן דיר געהאלטן ווי אן אייגן קינד. דער טאטע האט געהאלטן אז אפשר איז בעסער אז די זאלסט נישט וויסן פון די גאנצע געשיכטע, אבער אז די האסט אזוי שטארק געדרוקט האב איך דיר געמוזט פארציילן. איך פארשטיי אז עס וועט דיר זיין שווער דאס צו פארדייען, אבער דאס איז די ריינע אמת."

שאקירט און צומישט איז ראמאעלד אצינד געווען. ער איז געווען באגאסן מיט שווייס פון קאפ ביז פיס. זיין הארץ האט געפאמפעט שנעלער און שטערקער ווי געווענטלעך, די קאפ האט געהאמ קט, זיין קערפער האט געציטערט, זיין פנים איז געווארן בלאס ווי די וואנט, און האט מאמענטאל אנגעהויבן צו פארלירן זיין גלייכגעוויכט. נאר אדא נק דאס קאלט וואסער וואס זיין מאמע האט אים שנעל אנגעשפריצט איז ער נישט אומגעפאלן אינגאנצן פון בענקל.

ראמאעלד האט נישט געוואוסט וואס אצינד ערשט צו טראכטן. עס האט אים געדויערט א היבש שטיקל צייט ביז ער האט בכלל געקענט ארויסברענגן עפעס א ווארט פון מויל. ענדלעך נאך עטליכע שווערע מינוט האט ראמאעלד צו זאמגענומען די מחשבות און זיך אביסל ארענ טיערט. ער האט דאן געבעטן זיין מוטער צו דע רציילן עפעס מער פרטים וועגן זיינע ארגינעלע עלטערן.

“הער אויס ראמאעלד, צופיל פרטים געדענק איך נישט אבער וואס איך געדענק וועל איך דיר פארציילן.

דיין טאטע האט געהייסן יעקב וועקסלער. ער איז געווען א געלונגענע שניידער אין די שטעטעלע שוויציעני. ווען די דייטשן האבן איינגענומען די שטאט איז דיין טאטע געצווינגען געווארן צו ארבעטן פאר זיי און צושטעלן זייער געברויכן. דיין מאמע האט געהייסן בתי’ וועקסלער, און די האסט אויך געהאט א ברודער מיטן נאמען שמואל, אדער ווי זיי פלעגן איהם רופן שמוליק. דיין ארגינעלע נאמען האט מיר דיין מאמע גראדע געזאגט אבער איך האב דאס שוין זינט דאן פארגעסן. לאמיר האפן אז די וועסט דאס נאך איין טאג אויסגעפינען.

מיר פלעגן זיין גוטע קונדען ביי דיין טאטע, און אלס האט ער אונז באדינט מיט די גרעסטע מאס איבערגעגעבנקייט. דאס זעלבע איז מיט דיין מאמע. אלס האט זי געהאט א גוט ווארט אויפן מויל און עס איז געווען א געשמאק מיט איר צו פארברענגן. ווען די דייטשן זענען אריינגעקומען אין שוויציעני, האבן זיי צוזאם גענומען אלע אידן און זיי איינגעשפארט אין א געטא. ווען דיינע עלטערן האבן געזען אז אט אט גייט מען זיי אוועקפירן, זענען זיי שטילערהייט אריבערגעקומען צו אונז און געבעטן מיר זאלן דיר אריינעמען. דאס איז אבער נישט געווען אזוי לייכט. ווען מיינע שכנים זאלן אנטדעקן אז די ביסט א איד וואלטן זיי אונז געוויס פאר’מסר’ט און מיר וואלטן געטיילט די זעלבע גורל ווי דיינע עלטערן. דעריבער האבן מיר אויסגעארבעט א שטיקל פלאן וואס זאל באהאלטן דיין אינדענטיטעט. איין נאכט, צום אפגעשמועסטן צייט, האט דיין מאמע דיר ארויסגעשווערצט פון געטא און אראפגעלייגט פארנט פון מיין הויז. איך בין דאן געשטאנען ביים פענסטער און געווארט פופצן מינוט אז זי זאל האבן די מעגליכקייט צוריק צו זיין אין געטא. דערנאך בין איך ארויס און מיט יאמערליכע קולות זיך גענומען שרייען אז עפעס א קינד ליגט דא פארנט פון מיין הויז. די שכנים זענען זיך צוזאמגעלאפן און מען האט אנגעהויבן זוכן אין אלע זייטן צו אפשר האט איינער פארלוירן א קינד. נאך א שטיק צייט, ווען קיינער האט זיך נישט אפגערופן האב איך געשפיעלט כאילו איך וועל דיר בלויז אריינעמען ווילאנג מען טרעפט די עלטערן. פאר איין שכן איז טאקע נישט געפאלן די גאנצע מעשה. יענער איז געווען זיכער אז די ביסט א איד און מען דארף דיר פארשיקן. אבער נאכן נישט טרעפן קיין שום קראנטע באווייזן צו זיין חשד, האט ער זיך איינגעשטילט. זינט יענעם טאג ביסטו ביי מיר.

דריי מאל האט דיין מאמע באוויזן זיך שטילערהייט אריינצוכאפן צו אונז אהיים און אנקוקן איר שעפעלע. אבער דאס איז עס געווען. א קורצע צייט דערנאך האט מען טאקע זיי אלע אוועקגעפירט צו די גאז קאמערן, ווארשיינליך קיין מיידאנעק, די ארט ווי אלע אידן פון יענע געגנט זענען געטראגן געווארן. זינט דאן האבן מיר דיר ערצויגן און אויפגעהאדעוועט גארנישט ווייניגער ווי אן אייגן קינד. גלייב מיר, פילע טרערן האבן מיר שוין פארגאסן איבער די ביטערע שיקזאל פון דיינע ליבע עלטערן. די ביזט זייער לעצטע ביימעלע. עס איז א שטארקע שאד אז זיי האבן נישט דערלעבט דיר אויף צוציעהן און שעפן אביסל נחת. ווען די וועסט אהיימגיין צו דיין הויז זאלסטו א בליק טוהן אונטער מיין בעט. דארט וועסטו טרעפן באהאלטן א סאמאוואר מיט א האנט-וואג. דאס זענען געווען די צוויי לעצטע חפצים וואס דיינע עלטערן האבן נאך געהאט אין שטוב און אונז זיי אוועקגעשענקט וועלענדיג באצאלן פארן דיר אריין נעמען. אוי זענען זיי געווען פיינע מענטשן.

אבער ראמאעלד, וואס איז געווען איז געווען. אצינד דארפסטו זיך שטארקן און אנגיין ווייטער מיט דיין לעבן. די האסט נאך פילע יארן אויף די וועלט. אפשר וועט דיר מיט די צייט געלונגען צו טרעפן עפעס קרובים פון דיינע עלטערנ’ס פאמיליע."

יענע נאכט האט שוין ראמאעלד נישט געקענט צומאכן קיין אויג. די אויסערגעווענטליכע אויפדמ עקונג האט איהם אזוי אויפגעשוידערט אז ער האט שוין נישט געוויסט וויאזוי צו שטעלן דעם נעקסטן טריט. א גאנצע נאכט האט ער זיך גע וואלגערט אין בעט ווען זיין מח וואלגערט זיך מיט צוזאמען מיט איהם. הערשט אין די פריע פארט אגס שעה’ן האט זיך פאר ראמאעלד אביסל אויסגעקלארט דאס בילד און האט דאן מחליט געווען אז די ערשטע ציל זיינע דארף זיין, זיך צו פארלייגן צו דערגיין וואס מיט זיינע עלטערן איז געווארן און אויב עס איז איבערגעבליבן מי טגלידער פון זיין משפחה וואס זאלן איהם קענען פארציילן עפעס איבער זיי. מיט דעם באשלוס איז ער ענדלעך אנטשלאפן געווארן.

ראמאעלד קען נישט טרעפן קיין אינפארמאציע


אין די נעקסטע 13 יאר איז פאר ראמאעלד אבער נישט געלונגען צו טרעפן קיין ברעקל אינפארמאציע איבער זיין פאמיליע. וויפיל ער האט נאר גענישטערט און געפרעגט האט עס איהם צו גארנישט געברענגט. די קאמיניסטן האבן דאן געהערשט אין זיין ראיאן און די פארמ שונגס מיטלען זענען לכבוד דעם געווען שטארק באגרעניצט. ראמאעלד האט דעריבער זיך צוריק געקערט צו זיין נארמאלן סדר און אלס גלח האט ער ווייטער אנגעפירט זיינע קריסטלעכע צערעמאניעס.


אין יאר תשמ"ב (1982) איז א געוויסע פרוי, גערופן מיטן נאמען ‘קלארא’, זיך געקומען מת וודה זיין ביי איהם אויף פארשידענע ‘עבירות’ וואס זי האט אפגעטון. איינע פון אירע גרעסטע הארץ צאפעלנישן איז געווען איבער דאס וואס זי האט צוגעהאלפן אסאך אידן זיך ראטעווען ביים צווייטן וועלט קריג. זי האט הפנים מורא געהאט אז אפשר איז זי, לויט די קריסטלעכע אנשויאיג ען, באגאנגען דערמיט אן אומרעכט. ראמאעלד האט איר בארואיגט און דערביי איר אויסגעזאגט דעם סוד אז ער איז אויך א איד. די פרוי האט נאך געהאט געוויסע קשרים מיט די אידן וועמען זי האט געראטעוועט. ראמאעלד האט איר דערי בער געבעטן אז זי זאל זיך נאכפרעגן ביי זיי צו זיי האבן עפעס אן אנונג איבער זיין פאמיליע אדער איבער אנדערע מענטשן וואס שטאמען פון זיינע עלטערן’ס געגענט.

מיטן בעסטן ווילן האט אבער קלארא נישט געקענט צופיל העלפן. די פאסט קיין ארץ ישראל איז געווען שטארק באגרעניצט און ארויס צוגיין פון לאנד האבן די קאמיניסטן כמעט נישט צו געלאזט. ראמאעלד האט זיך שוין אנגעהויבן צו מייאש זיין פון טרעפן אינפארמאציע איבער זיין אפשטאם און אוודאי פון טרעפן לעבעדיגע מש פחה מיטגלידער פון זיינע עלטערן’ס פאמיליע. אזוי האט דאס אנגעהאלטן ביזן יאר תשנ"ב (1992). יענעם יאר האט זיך די אייזערנע פא רהאנג ברייט צועפענט. די קאמיניסטישע רעז שים איז צופאלן און מען האט ענדלעך געמעגט ארויספארן און אריינקומען אין לאנד אן קיין בא גרעניצן. דאן האט ראמאעלד פריש באנייעט זיין זוך אקציע און האט פארלאנגט פון קלארא אז זי זאל זען אויב איצט איז שוין יא מעגלעך צו דערשנאפן בעסערע אינפארמאציע איבער זיין היסטאריע.

ענדע אינעם קומענדיגן ארטיקל אי"ה
א חוצפה און א עזות!
האסטו מיר געהערט אזאנס???
ניק אוואטאר
האסטו געהערט אזאנס?
 
הודעות: 39
הצטרף: דאנערשטאג נאוועמבער 03, 2016 2:37 pm
האט שוין געדאנקט: 51 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 34 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך איבערלעבער » זונטאג פעברואר 26, 2017 1:59 pm

עפעס איז אביסל מאדנע. מ'רעדט דאך פון א יונגעל, וואס הייסט מ'האט נישט געקענט טרעפן באווייזן אז ער איז א איד?
ניק אוואטאר
איבערלעבער
תושב ה'קרעטשמע
 
הודעות: 284
הצטרף: זונטאג פעברואר 08, 2015 8:04 pm
האט שוין געדאנקט: 128 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 68 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך איבערלעבער » דינסטאג פעברואר 28, 2017 7:47 pm

וואס טוט זיך?
ניק אוואטאר
איבערלעבער
תושב ה'קרעטשמע
 
הודעות: 284
הצטרף: זונטאג פעברואר 08, 2015 8:04 pm
האט שוין געדאנקט: 128 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 68 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך יהודי » דאנערשטאג מערץ 09, 2017 1:42 am

זייער שיין
ניק אוואטאר
יהודי
 
הודעות: 41
הצטרף: מאנטאג פעברואר 20, 2017 11:22 am
האט שוין געדאנקט: 14 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 9 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך האסטו געהערט אזאנס? » פרייטאג מערץ 10, 2017 2:23 pm

חודש אייר תשס"ט

דער באזוך אין יד ושם תשנ”ב (1992).


אין ירושלים, אביסל אינדרויסן פונעם געגענט, געפינט זיך דער היסטארישער בארימטער ‘יד ושם’ מוזיי, וואס איז אויפגעשטעלט געווארן צו זאמלען אינפארמאציע איבער דער צווייטער וועלט מלחמה. אט צו דעם צענטער האט זיך קלארא געוואנדן איר טריט ביים ערשטן געלעגנהייט נאכן אנקומען קיין ארץ ישראל, צו העלפן טרעפן אן איבערבלייבער פון שוויציעני.

זיי האבן איר נישט אנטוישט. נאך א קורצע צייט זוכן, האבן איר די באאמטערס דארטן אנגעוויזן אויף א געוויסן ראובן געלסקי פון תל אביב וואס איז געווען פארצייכענט ביי זיי צו שטאמען פון יענע געגענט. קלארא האט געכאפט א טעלעפאן און אנגערופן דעם איד צו פרעגן אויב ער ווייסט אן אינפארמאציע איבער ראמאעלד’ס משפחה.

- “האלא?!” “אגוטן. זענט איר ראובן לעווי פון שוויציעני?”

- “יא איך בין דאס, וואס דארפט איר?”

“איך זוך אן אינפארמאציע איבער א געוויסע משפחה פון יענעם געגנט. איך האב א באקאנטן אין פוילן וואס האט הערשט אויסגעפונען אז ער איז א איד און זיינע עלטערן האבן געוואוינט אין שוויציעני. איך בין ספעציעל אריבער געקומען פון פוילן אים צו העלפן זוכן זיין פאמיליע.”

- “ווי אזוי הייסט ער?”

“דאס איז א גרויס פראבלעם. ער ווייסט בלויז זיין גויאישן נאמען. ער האט בלויז איינציגע סימנים וואס זיין גויאישע מאמע האט אים געוווסט איבערצוגעבן. איר ווייסט עפעס איינער דארט וואס האט געהאט א שניידעריי אויף די באכרינטי גאס?”

- “יענקל וועקסלער!! אוודאי ווייס איך!... אוי, יענקל!... איר וועקט מיר אויף אלטע זכרונות... יוש, איז ער געווען א פיינער איד.... ער פלעגט יעדע וואך טיילן צוקערלעך פאר די קינדער אין שול... אזא זיס איד’ל... איך געדענק נאך זיין אינטערסאנטע לולקע וואס ער האט געהאט בירושה פון זיין זיידע.... יענקל, יענקל,... איין מינוט! וואס האט איר נאר געזאגט? איינער זוכט אן אינפארמאציע איבער אים?”

“יא מר. געלסקי. ער האט א זון אין פוילן וואס האט איבערגעבליבן דורך זיך אויסבאהאלטן ביי א גויאישע משפחה. זאגט ביטע, האט ער נאך משפחה מיטגלידער וואס האבן יא איבערגעבליבן פון דער קריג?”

- “אה, אויף דעם קען איך אייך נישט ענטפערן. עס קען זיין, אבער איך בין נישט אזוי באקאנט מיט וועמען עס האט אלץ אויסגעלעבט. אבער צופעליג, קומענדיגע וואך וועט אין חיפה פארקומען א פארזאמלונג פון אלע שוויציעני אפשטאמלינגען, איך וואלט געראטן איר זאלט אריבערקומען אהין. עס וועט זיכער זיין איינער וואס וועט אייך קענען מער העלפן דערוועגן.”

“א שיינעם דאנק, מר. געלסקי. זאלט איר זיין געזונט און שטארק.”

א פעטער מיט א מומע!

נישטא וואס צו רעדן אז קלארא איז די קומענ דיגע וואך טאקע אראפגעפארן קיין חיפה זיך צו טרעפן מיט די איבערבלייבערס. צו איר גרויס איבע ראשונג האט זי דארט אויסגעפונען אז ראמאעלד האט נאך א פעטער און א מומע. א ברודער און א שוועסטער פון זיין פאטער, וואס האבן איוסג עלעבט די קריג. די צוויי זענען געווען פולשטענ דיגע שומת”צ און האבן דאן געוואוינט אין נתני-ה.

ווען קלארא האט זיי פארציילט איבער זייער נאָווינע (= נייער) געפונענער פלימעניק, זענען זיי גאר שטא רק שאקירט געווארן. זיי האבן קיין מאל נישט געוואוסט פון זיין עקזיסטענץ בכלל. דעם עלטערן ברודער, שמוליק, האבן זיי געקענט, אבער אז יענקל האט געהאט נאך א קינד, פון דעם האבן זיי נישט גע וואוסט. ווי עס זעט אויס האבן די וועקסלער’ס עס געהאלטן בסוד, כדי די נאציס זאלן נישט וויסן דאס נאכצוגיין, ווען זיי וועלן באמערקן אז דאס קינד פעלט.

קלארא האט אויך באוויזן צו פארשאפן א בילד פון ראמאעלד’ס מוטער פון איינער וואס האט זיך אינדענטיפיצירט אלס איר’ס א פריינדי נע. זי איז אצינד שטארק צופרידן געווען אז עס איז איר געלונגען אויסצופירן איר שליחות.

עס איז נישט צום באגרייפן די שמחה וואס ראמאעלד האט געהאט ווען קלארא האט אים איבערגעגעבן די אינפארמאציע נאכן זיך צורי קקערן קיין לובלין. א גאר שווערע עול איז אים אראפ פון הארץ. ענדלעך, ענדלעך, נאך אזוי פיל יאר טאפן אין דעם פינסטערניש, איז זיין אפשטאם אנטדעקט געווארן. קוקענדיג אין בילד פון זיין מאמע און זעהן ווי איר צורה ענדעלט אזוי שטא־ רק אין זיינ’ס, האט ראמאעלד אויסגעשאסן אין אן היסטערישן געוויין געמישט פון טרויער און פרייד. זיין גאנצע מיטמאכעניש פון די לעצטע 10 האט אצינד אויסגעפלאצט. ער האט טאקע קיינמאל נישט געקענט זיינע עלטערן, אבער א הארץ שפירט א הארץ. א טאטע און א מאמע זענען בלויז דא איינס און דאס ליגט איינגעק־ ריצט אויף אייביג.


דער היסטארישע צוזאמטרעף


די געפילען זענען אויפן העכסטן פארנעם. די עקסטאז איז געוואלדיג. מען קען שפירן אין די לופטן אז עפעס גאר ספעציעל גייט יעצט פארקומען. וואס הייסט! א מאן פון יענעם עק פוי לן גייט אט אט ארויסקומען און זיך טרעפן מיט זיין משפחה וואס ער האט קיינמאל נישט געזען און געקענט.

פעטער הערשל וועקסלער און מומע רחל סארגאוויטש, צוזאמען מיט זייערע קינדער, ווארטן מיט שפאנונג אינעם לוד לופטפעלד אויף זייער פארלוירענע פלומעניק. אין די האנט הא לטן זיי ‘שלום עליכם’ באלאנס און בלומען אוי פצונעמען דאס איינציג פארבליבן קינד פון זייער ברודער יעקב.

“וויאזוי טראכסטו זעהט ער אויס?” - פרעגט רחל איר ברידער - “ווי דער טאטע אדער די מאמע?” “וואס פרעגסטו יעצט נארישע שאלות!” - ענטפערט הערשל א נעוועזער - “ווארט צו אפאר מינוט וועסטו זעהן.” הערשל איז זעהט אויס געווען שטארק אנגעצויגן ערווארטענדיג דעם היסטארישן גאסט.

“ער איז דא! ער איז דא!” האט איינער פון די קינדער פלוצלינג אויסגעשריגן. “קוק! יענער מענטש זעהט אויס פונקט ווי איינער פון אונזער משפחה! עס מוז זיין איהם.”

“ראמאעלד!” האט הערשל אויסגעשריגען הויך אויפן קול, ווען די ארומיגע קוקן איהם אהן מיט בייזע בליקן. ראמאעלד האט איהם דערזעהן פון דערווייטנס און איז מיט איין אימפעט צוגעלאפן צו זיך באגעגענען מיט זיין משפחה מיטגלידער. נאך א ווארעמע אויפנאמע האבן זיך די גרו פע ארויסגעלאזט צו הערשל’ס היים ווען אויפן וועג האט ראמאעלד צום ערשטן מאל געהערט א באריכט איבער זיינע עלטערן און איבער זייער לעבנס געשיכטע.

ווען הערשל האט אבער געהערט וואספארא פאזיציע ראמאעלד פארנעמט, איז ער שטארק צובראכן געווארן דערפון. הלמאי זיין ברודער’ס איינציג פארבליבן קינד דינט אלס א שמייליגע גלח פאר די קריסטליכע גלויבן. קיין טענות אויף איהם דירעקט האט ער געוויסט אז ער קען נישט האבן, אבער איידערלערהייט האט ער פרובירט צו איבערווייזן פאר ראמאעלד די טומאה וואס ער טוט דא פארטרעטן.

ראמאעלד, זייענדיג א ריכטיגע תינוק שנשבה, האט נישט פארשטאנען קיין סאך וואס אידיש־ קייט מיינט און וואספארא אומרעכט ער באגייט. וויפיל מען האט איהם דאס נאר מסביר געווען איז עס נישט אריין אין זיין קאפ. למעשה, ווען ער איז אהיים געפארן האט ער נעבעך באשלאסן אז ער איז ביידע, סיי א איד און סיי א קריסט... נישט קענענדיג פארשטיין אז די צוויי גייען נישט אינאיינעם.

אין לובלין, האט זיך ראמאעלד געטוישט זיין נאמען צו ראמאעלד-יעקב וועקסלער וואסזקינעל. זיין אייגענע אידישע נאמען האט ער נישט געוויסט דעריבער האט ער זיך א נאמען געגעבן נאך זיין לייטזעליגער פאטער וועלכע איז אומגעקומען עקדה”ש. ער האט זיך איינגעשריבן אלס א מיטגליד אין די ארטיגע אידישע קהלה, און האט זיך אייניגע יאר צוריק באטייליגט ביי די באנייאונג פון די בארימטע ‘ישיבת חכמי לובלין’. לעצטנס האט זיך ב”ה אויפגעוועקט דעם אידישן פונק און ער פלאנט זיך צו באזעצן אין ארץ יש ראל זיך מער צו באקענען מיטן אידישן לעבנ’ס שטייגער. לאמיר מתפלל זיין אז יעקב בן בתי’ זאל זיך פולשטענדיג אפלאזן פון די קריסטל עכע גלויבן און דינען בלויז דעם איין איינציגן באשעפער. וילמדו תועים בינה.
א חוצפה און א עזות!
האסטו מיר געהערט אזאנס???
ניק אוואטאר
האסטו געהערט אזאנס?
 
הודעות: 39
הצטרף: דאנערשטאג נאוועמבער 03, 2016 2:37 pm
האט שוין געדאנקט: 51 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 34 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך שעפעלע » דינסטאג מערץ 14, 2017 11:06 am

פארדעם אליין האט זיך געלוינט צו מאכן א סטאפ אין קרעטשמע זייער שיין
!! keep it up
ניק אוואטאר
שעפעלע
חבר ה'קרעטשמע
 
הודעות: 178
הצטרף: פרייטאג סעפטעמבער 23, 2016 12:44 am
האט שוין געדאנקט: 22 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 33 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך מיין מיינונג » דינסטאג מערץ 14, 2017 2:40 pm

א זייער אינטערעסאנטע געשיכטע! שכח הג״א
דאס איז מיין מיינונג, און מיין מיינונג איז קיין מיינונג!
ניק אוואטאר
מיין מיינונג
עמוד ה'קרעטשמע
 
הודעות: 734
הצטרף: זונטאג אוגוסט 24, 2014 6:16 pm
האט שוין געדאנקט: 202 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 127 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך בייזער » מיטוואך מערץ 15, 2017 3:14 am

Wow, טרערן האבן מיר באנומען ליינענדיג די מעשה... איז דאס א קראנטע אמתע מעשה?
בייזער
 
הודעות: 5
הצטרף: דינסטאג יאנואר 03, 2017 3:46 am
האט שוין געדאנקט: 0 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 4 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך איבערלעבער » דאנערשטאג מערץ 16, 2017 9:06 pm

זייער שיין, א יישר כח.
זאל דער אויבערשטער העלפן אז טאקע אין די מסוגל'דיגע ימי ניסן, זאל נתעורר ווערן די אהבה הישינה.
ניק אוואטאר
איבערלעבער
תושב ה'קרעטשמע
 
הודעות: 284
הצטרף: זונטאג פעברואר 08, 2015 8:04 pm
האט שוין געדאנקט: 128 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 68 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך האסטו געהערט אזאנס? » דאנערשטאג מערץ 23, 2017 1:07 pm

חודש אייר תשס"ט

גרעגארכס פאוואלאווסקי - צבי גרונער

די צווייטער ענדליכע און פיינפולע געשיכטע איז די היסטאריע פון גרעגארכס פאוואלא־ ווסקי - צבי גרוננער.

אנדערש ווי ראמאעלד-יעקב, האט גרעגארכס-צבי יא געוויסט פון זיין אפשטאם אבער צוליב די פולע פיין וואס ער איז אדורך איז זיין מח אויך פארטעמפט געווארן פון זעהן דעם אמת.

צבי איז געבוירן אין פוילן און ווען די נאציס האבן אויסגעשאסן זיינע עלטערן האט צבי, אלס 11 יעריג קינד, באוויזן צו אנטלויפן און זיך ראטעווען זיין לעבן. דריי יאר האט ער זיך געוואלגערט אין די גאסן ביז ער איז אריינגעשטעלט געווארן אין א קאטוילישע יתומים היים. דארט איז ער ערצויגן געווארן צו זיין א גלח און אין יאר תש”ל איז ער ארויף קיין ארץ ישראל און דינט היינט אלס גלח אין א קירכע אין יפו.

פונקט ווי ראמאעלד, האלט ליידער גרעגארכס-צבי אויך אז מען קען זיין סיי א גוי און סיי א איד. אויף זיין טיר שטייען זיינע ביידע נעמען אויפגעשריבן אין פוליש און אין לה”ק. ער פאסט יום כיפור, און פסח עסט ער נישט קיין חמץ. אבער אינעם זעל־ בן מאמענט קען ער גיין אין קירכע און זיך ביקן צום צלם רח”ל. דאס הארץ רייסט צו זעהן די חורבנות פונעם צווייטן וועלט קריג וואס האלט נאך אן ביזן היינטיגן טאג. עס איז אבער אינטערסאנט אז צבי, היי־ נט שוין אן אלטער מאן, האט אויף נאך זיין שטארבן באשטעלט בלויז א אידישע לוי’. ער האט געבעטן זיין פאמיליע איהם ארי־ בערצוטראגן קיין פוילן צו זיין היים שטאט און איהם באגראבן נעבן זיינע זיידעס. ער האט אויך ערלעדיגט מיטן היינטיגן הויפט רב פון פוילן, הרב יוסף שודריך, אז ער זאל אנפירן זיין לוי’ און זאגן א קדיש נאך איהם.

די מצבה זיינע האט גרעגארכס-צבי שוין לאנג צוריק געלאזט מאכן, און עס ליגט שוין אפילו אין יענע בית החיים אויפן פלאץ ווי ער וועט ליגן. דער נוסח דערויף איז געשריבן אויף ביידע שפראכן, סיי אויף לה”ק און סיי אויף פוליש. קיין צלם אדער עפעס א רמז צו זיין גויאישע פארגאנגענהייט איז אבער נישט אויפגעצייכנט דערויף, א צייכן אז ער ווייסט וואס דער אמת איז און האפענטליך וועט ער נאך זוכה זיין צו תשובה שלימה איידער זיין.
א חוצפה און א עזות!
האסטו מיר געהערט אזאנס???
ניק אוואטאר
האסטו געהערט אזאנס?
 
הודעות: 39
הצטרף: דאנערשטאג נאוועמבער 03, 2016 2:37 pm
האט שוין געדאנקט: 51 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 34 מאל

Re: די צוויי גלחים

הודעהדורך מיין מיינונג » מיטוואך מערץ 29, 2017 11:06 pm

זייער אינטערעסאנט. שכח הג״א
דאס איז מיין מיינונג, און מיין מיינונג איז קיין מיינונג!
ניק אוואטאר
מיין מיינונג
עמוד ה'קרעטשמע
 
הודעות: 734
הצטרף: זונטאג אוגוסט 24, 2014 6:16 pm
האט שוין געדאנקט: 202 מאל
איז שוין געווארן באדאנקט: 127 מאל


צוריק צו היכל ה'קרעטשמע

ווער איז דא?

באנוצער אין דעם פארום: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצער און איין גאסט

cron